پیتر تیل به همراه بلیک مسترز (Peter Thiel with Blake Masters)

فصل ۹: بنیان‌ها و خشت اول

قانون تیل: استارتاپی که خشت اولش کج باشد، درمان نمی‌شود

هر شرکت بزرگی منحصربه‌فرد است، اما چند کار مشخص وجود دارد که هر استارتاپ باید در همان روز اول به درستی انجام دهد. پیتر تیل این اصل را آن‌قدر حیاتی می‌داند که دوستانش آن را قانون تیل (Thiel's Law) نامیده‌اند: «استارتاپی که در بنیان و پایه‌گذاری اولیه خود دچار نقص باشد، قابل تعمیر نیست.» تصمیمات نادرست در انتخاب شریک، تعیین ساختار مالکیت یا شکل‌دهی به فرهنگ اولیه، بسیار شبیه به خطاهای قانون اساسی یک کشور هستند؛ اصلاح آن‌ها در آینده تقریباً غیرممکن است.

به عنوان یک بنیان‌گذار، اولین تصمیمات شما مهم‌ترین تصمیمات شما هستند؛ اگر در ماه‌های نخست مرتکب اشتباه در انتخاب افراد یا ساختار حکمرانی شوید، سال‌ها بعد بهای سنگین آن را با شکست کل شرکت خواهید پرداخت.
— پیتر تیل

ازدواج بنیان‌گذاران: شریک تجاری خود را چگونه انتخاب کنید؟

اولین و حیاتی‌ترین تصمیم هر کارآفرین، این است که با چه کسی شرکت را تأسیس کند. انتخاب هم‌بنیان‌گذار (Co-founder) دقیقاً مانند ازدواج است، و اختلاف میان بنیان‌گذاران به همان اندازه طلاق، زشت و ویرانگر است. در ابتدای کار همه خوش‌بین و پرشور هستند، اما وقتی اولین بحران‌های مالی و فنی از راه می‌رسند، شکاف‌های شخصیتی و ارزشی سر باز می‌کنند.

تجربه تلخ پیتر تیل با لوک نوزک و استارتاپ ورشکسته‌اش

پیش از تأسیس پی‌پال، پیتر تیل به عنوان سرمایه‌گذار روی شرکتی سرمایه‌گذاری کرد که توسط «لوک نوزک» (که بعدها یکی از هم‌بنیان‌گذاران پی‌پال شد) و یک شریک تجاری تأسیس شده بود. لوک یک متفکر خلاق و غیرمتعارف بود (کسی که برای منجمد کردن بدنش پس از مرگ در مؤسسه کرایونیک ثبت‌نام کرده بود)، در حالی که شریکش یک تیپ کلاسیک MBA بود که فقط به دنبال پول سریع بود. این تضاد فکری باعث شد شرکت به سرعت از هم بپاشد و سرمایه تیل بسوزد. اما تیل یک سال بعد، با شناخت کامل از شخصیت لوک، همراه با او و مکس لوچین (که از قبل یکدیگر را عمیقاً می‌شناختند) هسته اولیه پی‌پال را بنا نهاد.

کالبدشکافی ساختار شرکت: مالکیت، تصرف و کنترل

برای پیشگیری از تضاد منافع در داخل سازمان، باید میان سه مفهوم حقوقی و عملیاتی تمایز قائل شوید تا چرخ‌دنده‌های شرکت با کمترین اصطکاک بچرخند:

تضاد کلاسیک در سازمان‌های دولتی (مانند اداره راهنمایی و رانندگی) زمانی رخ می‌دهد که کارمندان دارای «تصرف» هستند اما هیچ «مالکیتی» در سود یا بهبود عملکرد سازمان ندارند. در شرکت‌های بزرگ سهامی عام نیز شکاف میان مدیران اجرایی و هیئت‌مدیره دردسرساز می‌شود. اما در یک استارتاپ، شما می‌توانید از روز اول این سه رکن را هم‌راستا کنید.

قوانین طلایی هیئت‌مدیره، تمام‌وقت بودن و پاداش مدیران

سقف حقوق مدیرعامل و قدرت سهام تشویقی

پیتر تیل در صندوق سرمایه‌گذاری خود یک معیار روشن دارد: هرگز روی استارتاپی که مدیرعامل آن بیش از ۱۵۰ هزار دلار در سال حقوق نقدی دریافت می‌کند، سرمایه‌گذاری نمی‌کند! چرا؟ زیرا مدیرعاملی که حقوق نقدی کلان می‌گیرد، به جای تبدیل شدن به یک کارآفرین آینده‌ساز، به یک سیاستمدار محافظه‌کار تبدیل می‌شود که تنها دغدغه‌اش حفظ وضع موجود و دریافت حقوق ماهانه است. پاداش اصلی مدیرعامل و کارکنان کلیدی باید در قالب «سهام شرکت» (Equity) باشد تا تمام تمرکز آن‌ها معطوف به افزایش ارزش کل شرکت در بلندمدت گردد.

البته توزیع سهام میان کارکنان باید منصفانه اما محرمانه باشد؛ اعلام عمومی درصد سهام تک‌تک افراد در داخل شرکت، مانند ریختن بمب هسته‌ای بر سر روابط انسانی و ایجاد حسادت‌های مخرب است. زمانی که بنیان شرکت بر پایه سهام بلندمدت و تعهد تمام‌وقت گذاشته شود، استارتاپ می‌تواند مرحله‌ی «تأسیس» را نه به عنوان یک رویداد یک‌روزه، بلکه به عنوان یک دوران مستمر نوآوری برای سال‌های متمادی زنده نگه دارد.