فصل ۴: ایدئولوژی رقابت

انحصار خلاقانه به معنای محصولات جدیدی است که به نفع همه است و سود پایدار برای سازنده به همراه دارد؛ در حالی که رقابت به معنای نبودِ سود برای همه، فقدان تمایز معنادار و تقلا برای بقاست. پس چرا مردم باور دارند که رقابت سالم و ضروری است؟ پاسخ این است که رقابت صرفاً یک مفهوم اقتصادی یا یک ضرورت عملی نیست، بلکه یک ایدئولوژی مسلط است که کل جامعه و ساختار فکری ما را مسخ کرده و دید ما را مخدوش می‌سازد.

فرهنگ کسب‌وکار مدرن آغشته به استعاره‌های جنگ است: ما از «تسخیر بازار»، «کشتن رقبا» و «اتاق جنگ» حرف می‌زنیم. اما در دنیای واقعی، جنگ‌ها هزینه‌های گزاف و ویرانگری دارند. همان‌طور که در تراژدی رومئو و ژولیت اثر شکسپیر، دو خاندان مونتاگ و کاپولت که از هر نظر شبیه به هم هستند، بر سر نفرتی که حتی ریشه‌اش را به یاد نمی‌آورند فرزندان و آینده‌ی خود را نابود می‌کنند، شرکت‌های رقیب نیز در نبردهای حیثیتی، منابع خود را می‌سوزانند و از تغییرات بنیادین بازار غافل می‌شوند.

چه شرم‌آور است دیدنِ بیست هزار مرد که برای یک خیال و توهمِ افتخار، به سوی گورهای خود گام برمی‌دارند و بر سر قطعه زمینی می‌جنگند که حتی گنجایش دفن کردن کشتگانِ این نبرد را هم ندارد.

رقابت باعث می‌شود ما به جای تمرکز بر مسائل واقعاً مهم و کشف فرصت‌های بکر آینده، بر رقبای اطرافمان متمرکز شویم و در گذشته درجا بزنیم. گاهی البته مجبور به جنگیدن می‌شوید؛ در این صورت، باید قاطعانه ضربه بزنید و سریع پیروز شوید. اما در بسیاری از موارد، بهترین راه، کنار گذاشتن غرور کاذب و ادغام شدن با رقیب است.