فصل ۵: مزیت حرکت آخر

فرار از رقابت به شما یک انحصار می‌دهد، اما حتی یک انحصار هم تنها زمانی یک کسب‌وکار عالی است که بتواند در آینده دوام بیاورد. ارزش امروزی هر شرکت، برابر است با مجموع تمام پول‌هایی که آن شرکت در طول عمر آینده‌ی خود به دست خواهد آورد (ارزش فعلی جریان‌های نقدی تنزیل‌شده). کسب‌وکارهای کم‌دوام و رقابتی، ممکن است همین امروز سود بدهند، اما فردا نابود می‌شوند؛ در حالی که شرکت‌های فناوریِ انحصاری، اغلب در سال‌های نخست زیان‌ده هستند زیرا سرمایه‌های سنگینی را صرف ساختن زیرساخت‌هایی می‌کنند که به آن‌ها اجازه می‌دهد دهه‌ها جریان نقدی عظیم تولید کنند.

چگونه می‌توان شرکتی ساخت که دهه‌ها در اوج بماند؟ پیتر تیل نشان می‌دهد که تمام شرکت‌های دارای انحصار پایدار، ترکیبی از چهار ویژگی کلیدی را در خود دارند: فناوری اختصاصی، اثر شبکه‌ای، صرفه‌جویی ناشی از مقیاس و برندینگ قدرتمند.

هر استارتاپی باید با یک بازار بسیار کوچک آغاز کند. همیشه به سمت کوچک‌ترین بازار ممکن خطا کنید. تسلط بر یک بازار کوچک بسیار آسان‌تر از تصاحب درصد ناچیزی از یک بازار غول‌پیکر است. بزرگ‌ترین اشتباه استارتاپ‌ها، تلاش برای تسخیر ۱ درصد از یک بازار ۱۰۰ میلیارد دلاری از همان روز اول است. بازارهای بسیار بزرگ یا فاقد نقطه شروع مشخص هستند و یا مملو از رقبای بی‌رحمی هستند که به یک تازه‌وارد اجازه نفس کشیدن نمی‌دهند.

در این مسیر، دو نکته حیاتی دیگر نیز وجود دارد: اول، از هیاهوی مفهوم مد روز «تخریب خلاق» (Disruption) حذر کنید؛ اگر شرکت خود را در تعریف تقابل با شرکت‌های قدیمی بنا کنید، به جای تمرکز بر خلق ارزش برای مشتری، درگیر جنگ مستقیم با غول‌ها می‌شوید. دوم، به یاد داشته باشید که شما به دنبال «مزیت حرکت اول» (First Mover Advantage) نیستید، بلکه به دنبال مزیت حرکت آخر (Last Mover Advantage) هستید: یعنی ایجاد تحول نهایی در یک بازار خاص و بهره‌مندی از دهه‌ها سود انحصاری، درست همانند آخرین حرکت برنده در بازی شطرنج.