فصل ۱۲: انسان و ماشین

با بلوغ صنایع موجود، اقتصاددانان و آینده‌پژوهان نگران این هستند که گسترش اتوماسیون و هوش مصنوعی به بیکاری گسترده انسان‌ها منجر شود. این نگرانی ریشه در یک پیش‌فرض نادرست دارد: تصور اینکه فناوری جدید به معنای جایگزینی (Substitution) انسان با ماشین است. در حالی که جهانی‌سازی واقعاً به معنای جایگزینی است (کارگران کارخانه‌های شنژن چین دقیقاً همان کار کارگران دیترویت آمریکا را با دستمزد کمتر انجام می‌دهند و با آن‌ها رقابت می‌کنند)، اما فناوری و کامپیوترها ذاتاً مکمل (Complement) انسان هستند، نه رقیب او.

از آنجا که انسان و ماشین در دو حوزه‌ی کاملاً متفاوت برتری دارند، با یکدیگر بر سر منابع نمی‌جنگند؛ بلکه ترکیب این دو (هم‌افزایی انسان و ماشین) نتایجی خلق می‌کند که هیچ‌کدام به تنهایی قادر به انجام کسری از آن نیستند.

همین الگو در حرفه‌های دیگر نیز در حال وقوع است. شبکه اجتماعی لینکدین (LinkedIn) زمانی موفق شد که تلاش نکرد جایگزین استخدام‌کنندگان انسانی (Recruiters) شود، بلکه ابزاری قدرتمند در اختیار آن‌ها قرار داد تا استعدادها را ده برابر سریع‌تر پیدا کنند. در پزشکی، حقوق و آموزش نیز، نرم‌افزارهای آینده آن‌هایی نیستند که پزشک یا وکیل یا معلم را حذف کنند، بلکه پلتفرم‌هایی هستند که توانمندی یک متخصص انسانی را صدها برابر ارتقا می‌دهند.

امروزه شرکت‌ها شیفته‌ی عبارت کلان‌داده (Big Data) شده‌اند و گمان می‌کنند که صرفِ جمع‌آوری کوهی از اطلاعات، به خودی خود آگاهی و بینش به همراه می‌آورد. اما کامپیوترهای امروزی هر چقدر هم داده ببلعند، قادر به «فهمیدن» نیستند؛ آن‌ها فقط الگوهای آماری را پیدا می‌کنند و نمی‌توانند یک استراتژی آینده‌نگرانه طراحی کنند. داده‌های خام بدون تحلیلگر انسانی، گنگ و بی‌معنا هستند.

ارزشمندترین کسب‌وکارهای دهه‌های آینده توسط کارآفرینانی ساخته خواهند شد که به جای تلاش برای منسوخ کردن انسان‌ها، به دنبال توانمندسازی آن‌ها از طریق ترکیب هوشمندانه انسان و ماشین باشند.