فصل ۱۲: تنهایی کوچ‌نشین دیجیتال و ارزش هم‌زمانی جمعی

در دهه‌های اخیر، اوج موفقیت در مدیریت زمان به این شکل تصویر شده است: تبدیل شدن به یک کوچ‌نشین دیجیتال (Digital Nomad) یا کارآفرین مستقلی که هیچ رئیسی بالای سرش نیست، هیچ ساعت کاری ثابتی ندارد و می‌تواند سه‌شنبه صبح با لپ‌تاپ خود در ساحل بالی یا کافه‌ای در تایلند کار کند و چهارشنبه ظهر به سینما برود. اما برکمن پس از گفت‌وگو با بسیاری از این کوچ‌نشینان دیجیتال، به حقیقت تلخی پی برد: بسیاری از آن‌ها در پسِ عکس‌های رشک‌برانگیز اینستاگرام، از تنهایی عمیق و بی‌معنایی رنج می‌برند.

چرا؟ اولاً به این دلیل که عبارت «کوچ‌نشین دیجیتال» یک تناقض تاریخی است: قبایل کوچ‌نشین سنتی در طول تاریخ، نه تنها افرادِ تک‌رو و رها از قیدوبند نبودند، بلکه به شدت به قبیله خود وابسته بودند و تمام حرکاتشان با ریتم جمعیِ قبیله هماهنگ بود! ثانیاً، وقتی شما آزادی کامل دارید که سه‌شنبه ساعت یازده صبح به تفریح بروید، متوجه می‌شوید که هیچ‌کدام از دوستانتان در آن ساعت آزاد نیستند تا با شما بیایند، چون همگی سر کار هستند؛ و وقتی آن‌ها جمعه شب دور هم جمع می‌شوند، شما مشغول کار کردن در یک منطقه زمانی دیگر هستید!

چرا تعطیلات هم‌زمان تا این اندازه شفابخش است؟ چون انسان موجودی عمیقاً اجتماعی است. وقتی همه با هم کار را تعطیل می‌کنند، اولاً شما نگران نیستید که در غیاب شما هزار ایمیل در صندوق ورودی‌تان انباشته شود؛ و ثانیاً، شبکه‌ای از زمانِ مشترک میان خانواده‌ها، دوستان و همسایگان شکل می‌گیرد که امکانِ با هم بودن را فراهم می‌سازد.

مورخ برجسته، ویلیام مک‌نیل (William H. McNeill)، در کتاب خود هم‌گامی در زمان نشان می‌دهد که یکی از عمیق‌ترین منابع شادی و پیوند در تاریخ بشر، فعالیت‌های ریتمیک و هم‌زمان بوده است: از رقص‌های آیینی قبایل باستان، آواز خواندن در گروه کُر، و ورزش‌های تیمی گرفته تا رژه هماهنگ یا گردهمایی‌های هفتگی. هنگامی که انسان‌ها ریتم بدنی و زمانی خود را با دیگران هماهنگ می‌کنند، مرزهای انزوای فردی ذوب می‌شود و حسی از وجد و تعلق به چیزی بزرگ‌تر از خود شکل می‌گیرد.

ارزشمندترین شکل آزادی در زمان، نه در تسلط انحصاری بر تقویم شخصی، بلکه در واگذاری داوطلبانه بخشی از استقلال زمانی‌مان برای هم‌گام شدن با انسان‌های دیگر نهفته است.