فصل ۱۰: راهنمای هشتم؛ پرورش آرامش و سکون و رهایی از اضطراب به عنوان سبک زندگی

هشتمین راهنمای زیستن با تمام وجود، پرورش آرامش و سکون و رها کردن اضطراب به عنوان یک سبک زندگی است. برنه براون این دو مفهوم مکمل را با دقتی موشکافانه تعریف می‌کند: نخست، آرامش (Calm) عبارت است از ایجاد چشم‌انداز و مدیریت واکنش‌پذیری هیجانی؛ یعنی توانایی اینکه در میانه یک موقعیت پرتنش، به جای واکنش تکانشی و فوری، مکث کنیم و از پیچیدگی‌های آشفته‌کننده فاصله بگیریم. دوم، سکون (Stillness) به معنای محیطی عاری از کلمات است، بلکه ایجاد یک فضای خالی عاطفی و ذهنی و باز کردن اتاقی در درون است که در آن بتوانیم صدای افکار، احساسات و روح خود را بدون مزاحمت بشنویم.

اضطراب یکی از مسری‌ترین هیجانات انسانی است. وقتی یک نفر در خانواده یا تیم کاری دچار اضطراب و شتاب‌زدگی می‌شود، در عرض چند دقیقه کل سیستم دچار تنش می‌گردد؛ و جالب است که آرامش نیز به همان اندازه مسری است! یک فرد واقعاً آرام و مستقر می‌تواند دمای هیجانی کل یک اتاق بحران‌زده را پایین بیاورد. مشکل زمانی حاد می‌شود که ما از تجربه مقطعی اضطراب فراتر می‌رویم و اضطراب را به سبک زندگی و هویت خود تبدیل می‌کنیم؛ یعنی همیشه عجله داریم، همیشه بیست کار را هم‌زمان انجام می‌دهیم (Multitasking) و پیشاپیش برای تمام اتفاقات نیفتاده نگرانیم.

اضطراب به شدت مسری است، اما آرامش نیز به همان اندازه واگیردار است؛ اگر بتوانیم در طوفان‌های رابطه‌ای، حضور آرام و غیرواکنشی خود را حفظ کنیم، کل سیستم پیرامون ما مجبور به تغییر ریتم خواهد شد.

ایجاد سکون (Stillness) برای انسان مدرن کار بسیار دشواری است؛ زیرا به محض اینکه تلویزیون، موبایل، پادکست و فهرست کارها را خاموش می‌کنیم و در سکوت می‌نشینیم، تمام احساسات سرکوب‌شده، غم‌های پردازش‌نشده و ترس‌هایی که با شلوغی از آن‌ها فرار می‌کردیم، به سطح آگاهی می‌آیند. ما از سکوت می‌ترسیم چون نمی‌خواهیم با دنیای درون خود تنها بمانیم. اما حقیقت این است که بدون سکون، ذهن ما مانند ظرف آبی است که مدام هم زده می‌شود و گل‌ولای آن هرگز ته‌نشین نمی‌گردد تا زلالی و شفافیت پدیدار شود.

سکون نیازمند آن نیست که حتماً ساعت‌ها در وضعیت لوتوس مدیتیشن کنیم؛ سکون می‌تواند پنج دقیقه نشستن در حیاط یا کنار پنجره با یک فنجان چای بدون نگاه کردن به گوشی، پیاده‌روی آرام در طبیعت، دعا و نیایش، یا تمرکز بر دم و بازدم پیش از شروع کار روزانه باشد. همچنین برای رهایی از سبک زندگی مضطرب، باید جرات کنیم از مصرف بیش از حد کافئین و اخبار منفی شبانه‌روزی که سیستم عصبی سمپاتیک را در وضعیت آماده‌باش دائمی نگه می‌دارند، کم کنیم.

در عصر شتاب و هیاهو، هیچ چیزی ضروری‌تر از هیچ کاری نکردن نیست؛ تنها در سکون است که می‌توانیم آنچه را در حین دویدن جا گذاشته‌ایم، دوباره پیدا کنیم.