فصل ۸: عادت هفتم؛ تیز کردن اره و نوسازی از درون به بیرون

عادت هفتم یعنی تیز کردن اره (Sharpen the Saw)، اختصاص دادن زمان منظم برای نوسازی و تقویت بزرگ‌ترین دارایی‌ای است که در جهان در اختیار دارید: خودِ شما! در نمودار هفت عادت، عادت هفتم همچون دایره‌ای چهارچوب تمام شش عادت دیگر را در بر گرفته است، زیرا این عادت است که اجرای سایر عادت‌ها را ممکن می‌سازد. از منظر معادله اثربخشی، تیز کردن اره همان قابلیت تولید (PC) فردی و سرمایه‌گذاری مستقیم در خانه دوم ماتریس زمان است.

امروز آن‌قدر کار برای انجام دادن دارم که ناچارم سه ساعتِ نخست روز را در نیایش و راز و نیاز سپری کنم.

بزرگ‌ترین شادی واقعی در زندگی این است که انسان خود را وقف هدفی کند که خودِ او نیز عظمت آن را باور دارد؛ اینکه به جای یک توده کوچک خودخواه از دردها و شکایت‌ها که مدام غصه می‌خورد چرا دنیا تمام قد در خدمت خوشبختی او نیست، به یکی از نیروهای اصیل طبیعت تبدیل شود.

کاوی تاکید می‌کند که نوسازی در هر چهار بعد باید به صورت متوازن و هم‌زمان صورت گیرد. نادیده گرفتن هر یک از این چهار بعد، یک میدان نیروی منفی ایجاد می‌کند که سایر ابعاد را نیز از کار می‌اندازد. این اصل در سازمان‌ها نیز صدق می‌کند: بعد جسمانی سازمان همان بعد اقتصادی و سودآوری آن است؛ بعد ذهنی، آموزش، توسعه و به‌کارگیری استعدادهاست؛ بعد اجتماعی-عاطفی، فرهنگ روابط انسانی و کار تیمی است؛ و بعد معنوی سازمان، یافتن معنا در خلق ارزش واقعی و خدمت به مشتریان و جامعه است.

ما به عنوان والدین، معلمان و مدیران، از طریق اثر پیگمالیون (پیش‌گویی‌های خودکام‌بخش) در شکل‌گیری فیلم‌نامه ذهنی دیگران نقش داریم. همان‌گونه که گوته می‌گوید: «با یک انسان همان‌طور که هست رفتار کنید تا همان‌طور که هست باقی بماند؛ اما با او بر اساس آنچه می‌تواند و باید بشود رفتار کنید تا به همان پتانسیل متعالی خود دست یابد.» سرمایه‌گذاری روزانه حداقل یک ساعت در روز («ساعت پیروزی خصوصی») برای تیز کردن اره در ابعاد جسمانی، معنوی و ذهنی، کلید حفظ سلامت و کارآمدی برای تمام ساعات بیداری است.

اما اگر کسی از چنین میراث سالمی برخوردار نبوده و در خانواده‌ای آکنده از خشونت، طردشدگی، سوءاستفاده و فیلم‌نامه‌های مسموم بزرگ شده باشد چه؟ کاوی در اینجا یکی از امیدبخش‌ترین مفاهیم کتاب یعنی شخصیت انتقالی (Transition Person) را معرفی می‌کند. گرایش‌های مخرب می‌توانند نسل به نسل در یک خاندان جریان یابند، تا زمانی که یک نفر به عنوان «شخصیت انتقالی» قد علم کند! شخصیت انتقالی فردی است که با تکیه بر خودآگاهی، عاملیت و اصول، زنجیره انتقال رنج و رفتارهای معیوب از نسل گذشته به نسل آینده را در وجود خودش متوقف می‌کند و به جای انتقام یا تکرار، سرآغاز میراثی نوین از عشق، همدلی و اثربخشی برای فرزندان و همکاران خود می‌شود.

موفقیت پیوندی ناگسستنی با «درون» دارد: کامیابی یعنی این درک که انسان ارباب است نه بنده؛ یعنی در لحظه‌ای که من تصمیم گرفتم هیچ‌چیز را در بیرون از خودم جستجو نکنم، توانستم از سد واقعیت‌های محدودکننده بگذرم و نیروی عظیم درونی خود را بازیابم.

آنچه با پافشاری در انجام آن می‌کوشیم، برایمان آسان‌تر می‌شود؛ نه به این دلیل که ماهیتِ کار تغییر کرده است، بلکه به این خاطر که توانایی و قدرت ما در انجام آن افزایش یافته است.